14 september 2026 • Longread
Voor Marianne, jeugdbeschermer en praktijkbegeleider, is het combineren van werk en mantelzorg dagelijkse realiteit. Naast haar werk zorgt zij voor haar 31-jarige dochter, die kampt met complexe lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen. De zorgsituatie heeft grote invloed op haar leven en leidde er zelfs toe dat zij tijdelijk uitviel op het werk. Toch werkt zij nog altijd met veel plezier. Volgens Marianne maken regelruimte, maatwerk en passende ondersteuning daarbij het verschil. ‘De balans staat eigenlijk voortdurend onder druk.’
Dit praktijkverhaal is onderdeel van een gezamenlijke publicatie van CBS en AZW over werk en mantelzorg in zorg en welzijn. Bekijk alle cijfers en verhalen in het online magazine.
Bekijk het magazine
De zorg voor haar dochter speelt al ruim twaalf jaar een belangrijke rol in het leven van Marianne. De afgelopen jaren werd die zorg steeds intensiever. Haar dochter heeft dagelijks ondersteuning nodig, waardoor mantelzorg een vast onderdeel van haar leven is geworden. Vooral de voortdurende alertheid maakt de combinatie met werk soms zwaar. ‘Je blijft altijd alert. Gebeurt er iets? Kloppen de medicijnen nog wel? Gaat ze iets doen wat niet verstandig is? Het speelt eigenlijk altijd mee.’
Volgens Marianne wordt mantelzorg voor een volwassen kind nog weinig gezien. ‘Het gaat vaak over mantelzorg voor ouders. Veel minder over ouders die zorgen voor een volwassen kind. Daarom vind ik het belangrijk om dit verhaal te delen.’
‘Je blijft altijd alert. Het speelt eigenlijk altijd mee.’
De impact van de mantelzorgsituatie werd vorig jaar extra zichtbaar toen haar dochter opnieuw ernstig ziek werd en op de intensive care terechtkwam. Marianne viel tijdelijk uit en werkte enkele maanden niet.
Bij haar terugkeer bleek haar oorspronkelijke contractomvang van 36 uur voorlopig niet haalbaar. In overleg met haar leidinggevende en de bedrijfsarts besloot zij haar contract tijdelijk terug te brengen naar 28 uur. ‘Ik wilde vooral kijken wat wél mogelijk was.’
Dat Marianne haar werk kon blijven doen, heeft volgens haar veel te maken met de ruimte die zij kreeg vanuit haar organisatie. Tijdens haar re-integratie hoefde zij niet direct terug te keren in haar volledige functie. In plaats daarvan richtte zij zich tijdelijk op praktijkbegeleiding en ondersteunende werkzaamheden.
Daarnaast ervaart zij veel vrijheid om haar werk zelf te organiseren. ‘Ik deel mijn eigen agenda in. Als ik een dag moet ruilen of een afspraak moet verzetten, dan kan dat.’ Volgens Marianne hoeft ondersteuning niet altijd uit grote regelingen te bestaan. Juist maatwerk en de mogelijkheid om samen te kijken naar wat haalbaar is, maken het verschil.
‘Vraag niet alleen hoe het met degene gaat voor wie iemand zorgt. Vraag ook hoe het met de mantelzorger zelf gaat.’
Naast praktische aanpassingen was ook persoonlijke ondersteuning belangrijk. Hoewel Marianne veel begrip ervoer vanuit haar organisatie, merkte zij dat gesprekken vaak vooral gingen over haar dochter. ‘Mensen vroegen vaak hoe het met mijn dochter ging. Veel minder hoe het met mij ging.’
De gesprekken met de bedrijfsmaatschappelijk werker hielpen haar om overzicht te krijgen, grenzen te bewaken en stil te staan bij wat zij zelf nodig had. ‘Ze hielp mij om na te denken over wat goed is voor mij. Hoe houd ik het vol? Hoe zorg ik dat ik ook nog tijd heb om op te laden?’ Volgens Marianne is die aandacht minstens zo belangrijk als praktische ondersteuning. Mantelzorgers zijn vaak geneigd om door te gaan, terwijl de combinatie van werk en zorg op de lange termijn veel van hen vraagt.
Terugkijkend ziet Marianne een aantal factoren die haar helpen om werk en mantelzorg te combineren:
Tegelijkertijd laat haar verhaal zien dat mantelzorg niet altijd zichtbaar is. Achter een medewerker kan een situatie schuilgaan die veel tijd, energie en aandacht vraagt. Volgens Marianne begint ondersteuning daarom met het gesprek. ‘Vraag niet alleen hoe het met degene gaat voor wie iemand zorgt. Vraag ook hoe het met de mantelzorger zelf gaat.’ Voor de toekomst hoopt zij dat haar dochter meer passende ondersteuning krijgt, waardoor de zorg thuis minder zwaar wordt. Tot die tijd blijft zij zoeken naar een werkbare balans. Een balans die niet vanzelfsprekend is, maar die dankzij flexibiliteit, begrip en maatwerk wel mogelijk blijft.
Dit praktijkverhaal is onderdeel van een gezamenlijke publicatie van CBS en AZW over werk en mantelzorg in zorg en welzijn. CBS onderzocht hoe werknemers in de sector werk combineren met de zorg voor een naaste. AZW vult de cijfers aan met persoonlijke verhalen van medewerkers uit verschillende branches.
Lees de belangrijkste inzichten uit het CBS-onderzoek en alle praktijkverhalen over werk en mantelzorg bij elkaar.
Ontdek hoe werknemers tussen branches in zorg en welzijn bewegen en hoe interbranchemobiliteit verschilt per branche en leeftijd.
Lees meer
CBS onderzoekt hoe werknemers in zorg en welzijn werk en mantelzorg combineren, gebruikmaken van zorgverlof en hun werk aanpassen aan zorgtaken thuis.
Lees meer
Hoe combineren medewerkers in zorg en welzijn werk en mantelzorg? CBS en AZW brengen de belangrijkste cijfers en ervaringen uit de praktijk in beeld.
Lees meer