‘Jeugdzorg is prachtig werk, maar het mag je niet opbranden’

19 maart 2026 • Longread

In de jeugdzorg werken betrokken professionals die gezinnen ondersteunen in soms complexe situaties. Bij Curess zien ze dagelijks hoe groot die betrokkenheid is en hoe belangrijk het is om daar zorgvuldig mee om te gaan. ‘Onze medewerkers zetten zich met bevlogenheid in,’ vertelt HR-adviseur Sanne Wilharms. ‘Juist daarom vinden we het belangrijk om samen te kijken waar (professionele) grenzen liggen, zodat het werk ook op de lange termijn goed vol te houden blijft.’

Praktijkvoorbeeld verzuimpreventie uit de branche jeugdzorg

Curess is een jeugdzorgorganisatie die zich richt op de systemische begeleiding van gezinnen. Zij staan naast de gezinnen om met elkaar beter te leren samen leven. Meer dan 230 enthousiaste ambulant hulpverleners zetten zich in, verspreid over meerdere regio’s. Curess werkt zonder wachtlijsten en kan snel opschalen wanneer gezinnen dat nodig hebben. ‘We werken flexibel, vanuit de gedachte dat we er zijn op de momenten die ertoe doen. Tegelijk kijken we samen hoe die flexibiliteit voor medewerkers werkbaar blijft.’

‘Onze medewerkers zijn enorm gedreven, met aandacht voor de mensen om wie het gaat én voor henzelf.’

Werkdruk en betrokkenheid in balans houden

Het verzuim bij Curess lag in 2024 op 4,8%, lager dan het branchegemiddelde van 7,2%. In 2025 kwam het verzuim iets hoger uit (7,2%). Dat was een belangrijke aanleiding om sterker te focussen op verzuim(preventie).

‘Bij Curess vinden we het belangrijk om onze medewerkers goed te ondersteunen, zodat zij hun werk met plezier en energie kunnen doen’, zegt Sanne. ‘Teamcoördinatoren zijn daarom met regelmaat in gesprek met hulpverleners: hoe gaat het met je, wat heb je nodig en waar loop je tegenaan? Door dit frequente contact en de korte lijnen kunnen ze vroeg signalen oppikken en proactief ondersteuning bieden. Op deze manier houden we grip op factoren zoals werkdruk, werkplezier en werkgeluk. Het helpt ons niet alleen om te begrijpen wat er speelt bij onze medewerkers, maar ook om preventief te handelen en verzuim zoveel mogelijk te voorkomen. Zo creëren we een werkklimaat waarin professionals zich gesteund voelen en hun werk duurzaam kunnen uitvoeren.’

Praktisch helpen bij druk: coaching op werk-privébalans

Een belangrijk instrument is drukcoaching: externe begeleiding gericht op plannen, grenzen aangeven en goed voor jezelf zorgen.

‘Met praktische handvatten zie je dat medewerkers steviger in hun schoenen staan voordat het misgaat.’

Medewerkers plannen hun afspraken zelf met gezinnen. Dat geeft veel autonomie, maar ook risico:

Gezinnen willen vaak op dezelfde momenten hulp.
De werkdag kan zich over verschillende momenten verspreiden, waardoor de dag versnipperd aanvoelt
Er is veel eigen verantwoordelijkheid; met het risico op ‘nog even dit’ of ‘nog even dat’.

Teamcoördinatoren volgen de uren actief en signaleren vroeg tekenen van overbelasting. Samen met de medewerker wordt gekeken welke ondersteuning helpt om duurzaam inzetbaar te blijven. Soms wordt een collega gekoppeld die goed is in plannen, een andere optie is drukcoaching: externe begeleiding bij plannen, grenzen aangeven en goed voor jezelf zorgen. Zo hebben medewerkers praktische handvatten en blijft het werk goed te doen.

Brede ondersteuning: van preventief tot re-integratie

De aanpak staat niet op zichzelf. Curess investeert breed in het welbevinden van medewerkers:

HR en teamcoördinatoren werken intensief samen (elke drie weken overleg).
Frequent verzuimgesprekken / welzijnsgesprekken zijn gericht op ondersteuning, wat heeft de medewerker nodig om duurzaam inzetbaar te blijven?
De bedrijfsarts denkt mee over wat medewerkers kan helpen en versterken, met oog voor duurzame inzetbaarheid en werkhervatting.
Een GZ-psycholoog kan zowel bij klachten als preventief worden ingezet.

‘Als we weten dat er een grote gebeurtenis aankomt in het leven van een medewerker — zoals een verhuizing of de verwachting van een kind — gaan we daar vroegtijdig over in gesprek. Samen maken we plannen om dit zo goed mogelijk en op tijd in banen te leiden.’

Het vroegsignaleren is inmiddels beter ingebed in de organisatie. Teamcoördinatoren zijn getraind om signalen tijdig te herkennen en hierover het goede gesprek te voeren.

Niet alles is beïnvloedbaar

Niet elk verzuim is te voorkomen of te beïnvloeden. Soms spelen er complexe situaties of ingrijpende gebeurtenissen in het leven van medewerkers. Ook dan kiest Curess ervoor om dichtbij te blijven.

‘We kijken samen met de medewerker wat er nodig is en wat op dat moment wél mogelijk is,’ zegt Sanne. ‘Dat hoort voor ons bij goed werkgeverschap.’

Lessen voor andere organisaties

Uit de aanpak van Curess zijn duidelijke lessen te trekken:

Ken je mensen. Regelmatig en persoonlijk contact maakt preventie mogelijk.
Voorkomen is beter dan herstellen. Vroeg signaleren voorkomt langdurige uitval.
Geef praktische ondersteuning. Plannen en grenzen bewaken leer je niet vanzelf.
Houd idealisme gezond. Betrokkenheid is prachtig, maar niet ten koste van jezelf.
Werk samen als één team. HR en leiderschap delen verantwoordelijkheid voor verzuim.

Verder lezen?

Het verhaal van Curess laat zien hoe aandacht voor mentale belasting, grenzen en balans helpt om verzuim te voorkomen, juist in een veeleisende en emotioneel zware sector. Dit praktijkverhaal vormt het AZW-gedeelte van de gezamenlijke publicatie met CBS over ziekteverzuim in zorg en welzijn. Het CBS-onderzoek laat zien hoe ziekteverzuim tussen 2014 en 2024 samenhangt met persoonskenmerken en arbeidsomstandigheden, en welke patronen zichtbaar zijn in de verschillende branches. AZW vult deze cijfers aan met praktijkvoorbeelden, zodat organisaties van elkaar kunnen leren hoe verzuimpreventie in de praktijk werkt.

Lees het artikel Ziekteverzuim in zorg en welzijn

Lees het volledige CBS-onderzoek met alle cijfers