Gezonder werken in de huisartsenpraktijk: interventies op maat met behulp van vouchers

Johanna Gröne werkt nu ruim twee jaar als projectleider duurzame inzetbaarheid. Ze werkt bij Wissenraet Van Spaendonck, een organisatie die samenwerkingsverbanden ondersteunt, waaronder Stichting Sociaal Fonds Huisartsenzorg (SSFH). Johanna was op die manier ook verantwoordelijk voor de uitvoering en coördinatie van het programma voor huisartsen.

Knelpunten aanpakken

Belangrijke knelpunten bij de huisartsenpraktijken zijn werkdruk, agressie en ongewenst gedrag. Dat werd duidelijk uit een sectoranalyse die het startpunt was van een programma, waarvoor het SSFH een subsidie kreeg toegekend; de MDIEU-subsidie (Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden). Met de subsidie kreeg SSFH de mogelijkheid om activiteiten te ontwikkelen die deze knelpunten aanpakken.

We boden in het begin veel kant-en-klare activiteiten aan. Wel twintig. Daardoor was er te weinig focus

Van losse activiteiten naar maatwerkprogramma

Workshops, gesprekskaarten, promoten van een vertrouwenspersoon, vragenlijsten; in de eerste subsidieronde heeft SSFH allerlei activiteiten ontwikkeld, gericht op het aanpakken van de knelpunten die in de sector zijn gesignaleerd. Huisartsenpraktijken kregen de gelegenheid om aan deze activiteiten deel te nemen. De keuze was reuze. Gröne: ‘We boden in het begin veel kant-en-klare activiteiten aan. Wel twintig. Daardoor was er te weinig focus.’ In de tweede MDIEU-subsidieronde is daarom ingezet op een maatwerkprogramma.

Interventies op maat met behulp van vouchers

Bij het maatwerkprogramma kregen huisartsenpraktijken vouchers om op hun eigen manier duurzame inzetbaarheid te verbeteren. Dit bleek de meest succesvolle interventie. Gröne: ‘We wilden huisartsenpraktijken de ruimte geven om zelf te kiezen waar ze zich op wilden richten en zelf invulling te geven aan het programma. Zo zijn we bij de maatwerkprogramma’s uitgekomen.’ Huisartsenpraktijken konden vouchers aanvragen ter waarde van € 2.000 tot € 10.000, afhankelijk van hun grootte, om interventies op maat te implementeren. Het soort activiteiten was vergelijkbaar met die in de eerste ronde, maar nu werden de zwaartepunten ‘op maat’ gemaakt. Een soort incompany-trainingen.

Bij het maatwerkprogramma in de tweede ronde hebben we het anders gedaan

Administratieve rompslomp

‘Administratief hebben we ook een duidelijke les geleerd’, vertelt Gröne open. In de eerste ronde van het project moesten praktijken namelijk zelf de activiteiten declareren waar ze aan hadden deelgenomen. Die ‘administratieve rompslomp’ zorgde voor extra werk waar de soms overbelaste praktijken natuurlijk niet op zaten te wachten. Gröne: ‘De subsidieadministratie was sowieso al tijdrovend. Een externe partij (WeCreate) ondersteunde ons bij de subsidieadministratie en zorgde ervoor dat alle voorwaarden correct werden gedocumenteerd. Daarnaast was er een complexe declaratieprocedure voor huisartsenpraktijken ontstaan. Dat was natuurlijk niet wenselijk.’ Gröne heeft daar meteen werk van gemaakt: ‘Bij het maatwerkprogramma in de tweede ronde hebben we dat anders gedaan. We hebben toen geregeld dat de aanbieders van trainingen en activiteiten declareerden, niet de huisartsenpraktijken. De aanbieders hielden zelf bij door welke praktijk zij voor hoeveel activiteiten werden ingezet. En dat declareerden ze bij het SSFH-project.’

Tijd voor duurzame inzetbaarheid

Uiteindelijk zijn er 200 vouchers verstrekt aan huisartsenpraktijken, waarvan er 164 daadwerkelijk zijn benut. Dat is 80 procent van het toegekende bedrag. ‘We zijn echt tevreden met die score,’ zegt Gröne. ‘Er zijn ongeveer 65 vouchers ingezet voor interventies om ongewenst gedrag te verminderen en 130 om werkdruk te verlichten, zoals gesprekskaarten en workshops.’ Diverse aanbieders verzorgden de workshops en ondersteunden praktijken bij het invullen van de maatwerkprogramma’s. ‘In de evaluatie lieten huisartsenpraktijken weten dat de vouchers nuttig zijn geweest en hen hielpen tijd vrij te maken voor duurzame inzetbaarheid.’

Groot bereik

Degenen bereiken die er baat bij hebben. Dat was ook een belangrijke opdracht voor Gröne. Via diverse kanalen en partners werd intensief gecommuniceerd over het project, bijvoorbeeld via de website en het LinkedIn-account van SSFH en via een nieuwsbrief aan de ongeveer 4.000 SSFH-leden. Gröne: ‘We hadden ook een goede samenwerking met de brancheorganisaties Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), de brancheorganisatie voor instellingen in de eerstelijnszorg (InEen), de Nederlandse Vereniging van Praktijkondersteuners en praktijkverpleegkundigen (NVvPO) en de Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten (NVDA). Zo konden we het project en de boodschap over duurzame inzetbaarheid breed verspreiden en bereikten we ook via hun achterban veel huisartsenpraktijken.’ Ook de aanbieders van trainingen benaderden zelf huisartsenpraktijken uit hun netwerk.

Werkdruk en ongewenst gedrag zijn beter bespreekbaar geworden

Meer werkplezier en aandacht voor gezondheid

Gröne is blij met de uitkomsten van het project: ‘Door de trainingen en interventies is er bij de huisartsenpraktijken meer aandacht gekomen voor mentale en fysieke gezondheid.’ Praktijken hebben concrete handvatten gekregen om werkdruk, agressie en ongewenst gedrag aan te pakken. ‘Wat ook opvalt is dat de vouchers hielpen bij werksfeer en samenwerking.’ Het project heeft daardoor ook meer werkplezier gebracht. ‘En werkdruk en ongewenst gedrag zijn beter bespreekbaar geworden. Dat is al met al een flinke stap vooruit.’

Verder lezen?

Duurzame inzetbaarheid vraagt om gerichte aandacht van sector, branche en organisatie. AZW vroeg organisaties en arbeidsmarktfondsen uit verschillende branches om hun parels: inspirerende voorbeelden die laten zien wat werkt. In het artikel over duurzame inzetbaarheid vind je alle inspirerende voorbeelden.