Zzp’ers in zorg en welzijn: wat weten we echt?

De belangrijkste inzichten in één oogopslag

Geen eenduidige trend: verschillen per branche

Het aantal zzp’ers in zorg en welzijn is over de langere termijn tot en met 2024 sterk gegroeid. In 2025 is in delen van de sector een afname zichtbaar, maar deze ontwikkeling verschilt sterk per branche. Deze omslag hangt mogelijk samen met de aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid vanaf eind 2024.

Figuur 1. Ontwikkeling van het aantal zzp’ers in zorg en welzijn, 2013-2025

De sterkste groei is zichtbaar in onder meer huisartsen en gezondheidscentra en overige zorg. In andere branches, zoals verpleging, verzorging en thuiszorg, verloopt de ontwikkeling grilliger. In ziekenhuizen en UMC’s blijft de inzet van zzp’ers beperkter.

Figuur 2. Aantal zzp’ers in zorg en welzijn, uitgesplitst naar branche, 2013-2025

Minderheid met impact

Werknemers vormen veruit de grootste groep binnen zorg en welzijn. Zzp’ers zijn een minderheid binnen het totale personeelsbestand, maar spelen in sommige branches wel een zichtbare rol binnen de flexibele inzet.

De verhouding tussen zzp’ers en werknemers verschilt sterk per branche en regio. In provincies als Noord- en Zuid-Holland en Utrecht neemt zzp-inzet over de tijd duidelijk aan betekenis toe, vooral binnen branches als huisartsen en gezondheidscentra en overige zorg en welzijn. In provincies als Groningen blijven vaste werknemers juist duidelijk dominant en is de groei van zzp-inzet beperkter zichtbaar.

Figuur 3. Aandeel werknemers en zzp’ers naar branche, 2025

Cruciaal in een krappe arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt in zorg en welzijn is structureel zeer krap. Vooral bij gespecialiseerd verpleegkundigen, artsen en sociaal-maatschappelijke beroepen lopen de spanningscijfers sterk op.

In die context dragen zzp’ers in verschillende delen van de sector bij aan het opvangen van piekbelasting, uitval en moeilijk vervulbare diensten.

Figuur 4. Spanningsindicator naar beroep, 2023-2025

Autonomie is een belangrijke drijfveer

De keuze voor zzp-schap hangt voor veel professionals samen met autonomie en regie over het werk. Factoren zoals invloed op werktijden, werkdruk en de invulling van werkzaamheden spelen daarbij een belangrijke rol.

Financiële motieven spelen mee, maar vormen niet het enige of doorslaggevende motief. De redenen om als zzp’er te werken verschillen bovendien per branche en levensfase.

Figuur 5. Belangrijkste motieven om als zzp’er te werken

Zzp-schap is vaak onderdeel van een loopbaan

Professionals bewegen regelmatig tussen loondienst en zelfstandigheid. Ook combineren veel mensen beide vormen van werk. Het onderzoek laat zien dat zzp-schap vaak geen vast eindpunt is: professionals kiezen bijvoorbeeld tijdelijk voor zelfstandigheid vanwege meer autonomie of flexibiliteit, en keren soms terug naar loondienst vanwege de behoefte aan meer zekerheid.

Figuur 6. Overgangen tussen werknemerschap en zzp-schap, 2016-2022

Geen standaardprofiel

Dé zzp’er in zorg en welzijn bestaat niet. Zzp’ers verschillen sterk in beroep, werkzaamheden, opleidingsniveau en aantal gewerkte uren.

Zij zijn actief in uiteenlopende functies binnen het primaire proces — van artsen en behandelaren tot verzorgenden en begeleiders. Ook de manier waarop zij worden ingezet verschilt sterk per branche, functie en organisatie.

Figuur 7. Beroepen van zzp’ers naar branche

Een genuanceerd beeld van zzp-inzet in de sector

De inzet van zzp’ers in zorg en welzijn laat geen eenduidig beeld zien. Ontwikkelingen verschillen per branche, beroep en regio, en hangen samen met bredere ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Zzp’ers zijn vooral actief in functies binnen het primaire proces, vaak in specialistische of uitvoerende rollen. Hun profiel verschilt sterk per branche: van artsen en behandelaren tot verzorgenden en begeleiders. Ook in het aantal gewerkte uren is sprake van grote variatie.

De keuze voor zzp-schap hangt in belangrijke mate samen met autonomie en de wens om zelf regie te hebben over werk en werktijden. Tegelijkertijd is er sprake van dynamiek: professionals bewegen tussen loondienst en zelfstandigheid, en combineren deze vormen ook regelmatig.

De effecten van zzp-inzet verschillen per context. In situaties van schaarste dragen zzp’ers bij aan flexibiliteit en continuïteit van zorg. Tegelijk kan een grotere afhankelijkheid van zzp’ers invloed hebben op teamdynamiek en organisatie van het werk. Het onderzoek laat zien dat discussies over zzp-inzet in de praktijk breder zijn dan alleen de contractvorm. Achter de inzet van zzp’ers spelen ook vraagstukken rondom flexibiliteit, continuïteit en de balans tussen de behoeften van organisaties en professionals.

De inzet van zzp’ers in zorg en welzijn is veelzijdiger en contextafhankelijker dan vaak wordt geschetst.

Een feitelijke basis voor het gesprek

Het onderzoek laat zien dat ontwikkelingen, motieven en effecten van zzp-inzet sterk verschillen per branche, beroep en context. Door beschikbare data en inzichten samen te brengen, biedt deze publicatie een feitelijke basis voor een beter onderbouwd gesprek over de rol van zzp’ers in de sector.

Lees het volledige onderzoek