14 september 2026 • Longread
Al ruim twintig jaar werkt Mary in de kinderopvang. In die periode groeide zij door van pedagogisch medewerker naar leidinggevende en later naar beleidsadviseur. Tegelijkertijd is zij al tien jaar mantelzorger voor haar zoon, die intensieve zorg nodig heeft. De combinatie van werk en mantelzorg is voor haar dagelijkse realiteit. Die combinatie is volgens Mary niet zozeer een kwestie van minder willen werken, maar vooral van voldoende flexibiliteit om werk en zorg op elkaar af te stemmen. Juist wanneer werk mee kan bewegen met wat thuis nodig is, blijft het mogelijk om beide rollen te vervullen. ‘Wat voor mij niet werkte, was een vaste dag in de week op kantoor werken.’
Dit praktijkverhaal is onderdeel van een gezamenlijke publicatie van CBS en AZW over werk en mantelzorg in zorg en welzijn. Bekijk alle cijfers en verhalen in het online magazine.
Bekijk het magazine
De zorg voor haar zoon vraagt veel tijd en organisatie. Vier dagen per week gaat hij naar een kinderdagcentrum, maar daarnaast zijn er dagelijkse zorgtaken, therapieën, oefeningen, hulpmiddelen en ziekenhuisafspraken. Ook de administratie neemt veel tijd in beslag. ‘Wat niet iedereen ziet, is alles wat er achter de schermen gebeurt.’ Volgens een inventarisatie voor een PGB-aanvraag besteden Mary en haar man samen ongeveer 72 uur per week aan de zorg voor hun zoon. Daarin zit ook de tijd voor administratie, het plannen van afspraken en het bijhouden van ontwikkelingen rondom de zorg. Die verantwoordelijkheid heeft invloed op haar werk. Toen zij nog een leidinggevende functie had, merkte zij dat de combinatie steeds moeilijker werd. De beschikbaarheid die de functie vroeg, botste regelmatig met de zorg thuis. ‘Als manager wil je er zijn voor je teams. Dan was ik met zorg bezig en ging de telefoon. Dat voelde voor mij niet goed.’
Om meer balans te creëren stapte zij over naar een beleidsfunctie van 18 uur per week. Toch bleef de combinatie aandacht vragen. Niet alleen vanwege de hoeveelheid zorg, maar vooral vanwege de noodzaak om regelmatig te kunnen schakelen wanneer omstandigheden veranderen. Daarnaast merkt Mary dat mantelzorg invloed heeft op haar loopbaan. Beslissingen over werk worden mede bepaald door wat thuis nodig is. ‘Het blijft wel een beetje zeer doen dat ik de keuze moest maken om minder moest gaan werken of van functie te veranderen.’
‘Het blijft wel een beetje zeer doen dat ik de keuze moest maken om minder te gaan werken of van functie te veranderen.’
Binnen het gezin wordt de zorg zoveel mogelijk verdeeld. Haar man werkt in ploegendienst, waardoor zij samen veel kunnen organiseren. Juist doordat zijn rooster wisselt, verschilt ook per week welke ruimte er is om zorgtaken te verdelen. Daar ligt volgens Mary een belangrijk spanningspunt tussen werk en mantelzorg. Veel zaken zijn goed te plannen, maar niet altijd op vaste momenten. Ziekenhuisafspraken, vervoer of veranderingen in de zorg vragen soms om aanpassingen in de werkweek. Zelf probeerde zij de zorg zoveel mogelijk buiten werktijd te organiseren. Toch kwam zij regelmatig situaties tegen waarin meer flexibiliteit nodig was. ‘Met het flexibele rooster van mijn man is er nog steeds een hele hoop mogelijk. Wat voor mij alleen niet werkte, was een vaste dag in de week op kantoor.’
Een extra uitdaging ontstond toen een langdurige brugsluiting in haar regio gevolgen kreeg voor het vervoer van haar zoon. Het brengen en halen zou daardoor aanzienlijk meer tijd gaan kosten. Dat vormde aanleiding om opnieuw naar de combinatie van werk en mantelzorg te kijken. Voor Mary maakte die situatie duidelijk hoe belangrijk het is dat werkafspraken kunnen meebewegen met veranderingen in de privésituatie.
‘Ik ben echt vijf maanden bezig geweest met die gesprekken met verschillende partijen om tot een oplossing te komen.’
Toen duidelijk werd dat de gewijzigde situatie gevolgen zou hebben voor haar werk, ging Mary vroegtijdig in gesprek met haar werkgever. Eerst met haar leidinggevende en later ook met HR. Tijdens die gesprekken bracht zij verschillende mogelijkheden in. Zo stelde zij voor om meer op afstand te werken. Ook werden andere opties besproken, zoals langdurig onbetaald verlof of tijdelijke oplossingen voor de periode waarin de vervoersproblemen zouden spelen. ‘Ik ben echt vijf maanden bezig geweest met die gesprekken met verschillende partijen om tot een oplossing te komen.’
Mary waardeerde dat de gesprekken met de werkgever in goede sfeer verliepen. Tegelijkertijd ervoer zij dat het moeilijk was om tot een oplossing te komen die aansloot bij haar situatie. Volgens haar zat de uitdaging vooral in de behoefte aan flexibiliteit. Zij had het gevoel dat haar werkzaamheden grotendeels onafhankelijk van locatie uitgevoerd konden worden. De organisatie hechtte echter veel waarde aan aanwezigheid op kantoor op vaste momenten. ‘Ik vind het jammer dat mijn werkzaamheden heel goed vanuit huis vorm te geven zijn, maar dat daar weinig ruimte voor was.’ In haar huidige functie ervaart zij meer mogelijkheden om werk flexibel in te richten. Dat geeft rust en maakt het eenvoudiger om werk en mantelzorg op elkaar af te stemmen.
Volgens Mary helpen de volgende factoren bij het combineren van werk en mantelzorg:
Mantelzorg zal ook de komende jaren onderdeel blijven van het dagelijks leven van Mary en haar gezin. Daarom blijft het belangrijk dat werk en zorg op elkaar afgestemd kunnen worden. Terugkijkend ziet zij vooral hoe groot de invloed van flexibiliteit kan zijn. Niet omdat de zorg minder wordt, maar omdat voldoende ruimte om werk anders te organiseren het verschil maakt tussen voortdurend zoeken en meer rust ervaren. ‘Het levert uiteindelijk ook wel weer wat op, maar het voelt wel vaak als een beetje inleveren.’
Dit praktijkverhaal is onderdeel van een gezamenlijke publicatie van CBS en AZW over werk en mantelzorg in zorg en welzijn. CBS onderzocht hoe werknemers in de sector werk combineren met de zorg voor een naaste. AZW vult de cijfers aan met persoonlijke verhalen van medewerkers uit verschillende branches.
Lees de belangrijkste inzichten uit het CBS-onderzoek en alle praktijkverhalen over werk en mantelzorg bij elkaar.
Ontdek hoe werknemers tussen branches in zorg en welzijn bewegen en hoe interbranchemobiliteit verschilt per branche en leeftijd.
Lees meer
CBS onderzoekt hoe werknemers in zorg en welzijn werk en mantelzorg combineren, gebruikmaken van zorgverlof en hun werk aanpassen aan zorgtaken thuis.
Lees meer
Hoe combineren medewerkers in zorg en welzijn werk en mantelzorg? CBS en AZW brengen de belangrijkste cijfers en ervaringen uit de praktijk in beeld.
Lees meer