10 november 2025 • Longread
Het ziekteverzuim in zorg en welzijn is al jaren het hoogste van alle sectoren. In 2024 verzuimden medewerkers in deze sector gemiddeld 7,3 procent van hun werktijd, tegenover 5,2 procent van het totaal van alle werknemers. Daarom brengen het CBS en AZW in deze nieuwe gezamenlijke publicatie cijfers én praktijk samen. Het CBS onderzocht hoe ziekteverzuim tussen 2014 en 2024 samenhangt met persoonskenmerken en arbeidskenmerken, en welke patronen zichtbaar zijn in verschillende branches. AZW vult deze cijfers aan met concrete voorbeelden uit zorg- en welzijnsorganisaties.
Wat zijn de achtergronden van het hoge verzuim? En wat werkt in de praktijk om uitval te voorkomen? Samen bieden CBS en AZW inzicht en inspiratie: van cijfers naar praktijk.
Zorg en welzijn blijft koploper in verzuim
Het ziekteverzuim van werknemers in zorg en welzijn is het hoogste van alle bedrijfstakken.
Figuur 1. Ziekteverzuimpercentage zorg en welzijn en totale economie
Vooral in verpleging, verzorging en gehandicaptenzorg liggen de cijfers structureel hoger.
Figuur 2. Ziekteverzuimpercentage werknemers
Werknemers die hun werk als te intensief ervaren, verzuimen vaker én langer.
Figuur 3. Ziekteverzuimpercentage werknemers naar werkdruk, 15 tot 75 jaar, 2014 t/m 2024
Bron: CBS, TNO (NEA)
Meer invloed op werktijden en werkwijze hangt samen met lager verzuim.
Figuur 4. Ziekteverzuimpercentage werknemers naar autonomie, 15 tot 75 jaar, 2014 t/m 2024
Bron: CBS, TNO (NEA)
Vrouwelijke werknemers verzuimen gemiddeld vaker en langer dan mannelijke collega’s.
Figuur 5. Ziekteverzuimpercentage van werknemers, 15 tot 75 jaar, per branche naar geslacht, 2014 t/m 2024
Bron: CBS, TNO (NEA)
Werknemers met een goede ervaren gezondheid verzuimen aanzienlijk minder.
Figuur 6. Ziekteverzuimpercentage van werknemers naar gezondheid, 15 tot 75 jaar, per branche, 2014 t/m 2024
Bron: CBS, TNO (NEA)
Uit het CBS-onderzoek blijkt dat het hoge verzuim in zorg en welzijn gedeeltelijk samenhangt met de kenmerken van de werknemers in deze bedrijfstak: er werken relatief veel vrouwen en iets meer ouderen, groepen die gemiddeld vaker en langer verzuimen. Ook werknemers met een mindere ervaren gezondheid melden zich vaker ziek.
Daarnaast spelen arbeidsomstandigheden een belangrijke rol. Hoge werkdruk, lichamelijk zwaar werk, beperkte autonomie en blootstelling aan besmetting komen in zorg en welzijn vaker voor en hangen samen met vaker en langer verzuim. Toch blijft, ook na correctie voor deze factoren, het ziekteverzuim in zorg en welzijn hoger dan in andere bedrijfstakken. Dat wijst erop dat er ook andere factoren meespelen.
Waar CBS laat zien waar het verzuim vandaan komt, laten deze organisaties zien wat je eraan kunt doen. Onderstaande voorbeelden laten zien hoe organisaties in verschillende branches actief werken aan het voorkomen van uitval en het versterken van een gezonde werkcultuur.
Ambulant hulpverleners werken in complexe gezinssituaties. Met drukcoaching, betrokken teamcoördinatoren en aandacht voor werk-privébalans voorkomt Curess dat bevlogen professionals overbelast raken.
Bij Bravis ligt het verzuim al jaren onder het branchegemiddelde. Een sterke organisatiecultuur, aandacht voor vitaliteit en laagdrempelige gesprekken helpen medewerkers inzetbaar te blijven. Gerichte acties op afdelingen met hogere druk zorgen voor verdere daling.
Een speciaal spreekuur voor vrouwelijke medewerkers zorgt voor snelle diagnose en behandeling van hormonale klachten. Resultaat: meer openheid, minder onzekerheid, snellere inzetbaarheid.
Lees het verhaal van Amsterdam UMC
Veel autonomie, persoonlijke aandacht en coaching op talent maken dat verzuim extreem laag blijft, ondanks hoge werkdruk in kinderopvang.
Lees het verhaal van En Nu Jij Kinderopvang
Bij Kinderopvang werkt! staat het gesprek centraal. Door open te praten over werkdruk, gezondheid en grenzen, ontstaat bewustwording bij medewerkers én leidinggevenden. Zo wordt verzuim bespreekbaar en preventie een vanzelfsprekend onderdeel van de organisatiecultuur.
Lees het verhaal van Kinderopvang werkt!
PGGM, IZZ, Vernet en FWG ontwikkelden een aanpak om uitval te voorkomen door data én medewerkerservaringen centraal te zetten.
Het ziekteverzuim in zorg en welzijn kent veel oorzaken: van werkdruk en fysieke belasting tot gezondheid en persoonlijke omstandigheden. De cijfers van CBS maken zichtbaar waar de uitdagingen liggen. De verhalen van AZW laten zien hoe organisaties daar in de praktijk mee omgaan.
Uit de praktijkverhalen komen drie belangrijke succesfactoren naar voren:
“De sleutel ligt in drie dingen: aandacht, autonomie en gezondheid.”
Organisaties die investeren in deze basis, zien dat medewerkers langer inzetbaar blijven en dat verzuim daadwerkelijk kan dalen.
Werkdruk verklaart werkbeleving maar deels. Analyse van 23 beroepen laat zien dat vooral hulpbronnen zoals autonomie en steun het verschil maken.
Lees meer
Curess Jeugdzorg voorkomt uitval met drukcoaching en persoonlijke aandacht voor werk-privébalans. Preventie begint met oprechte betrokkenheid.
Lees meer
Longread over technologie in zorg en welzijn: impact op werk, competenties, werkdruk en verschillen tussen branches.
Lees meer