Technologie in zorg en welzijn: van hindernis naar hulp

In opdracht van het AZW-programma heeft onderzoeksbureau Newcom zorgprofessionals in zorg en welzijn bevraagd over hun ervaringen met technologie op de werkvloer. Dit leverde zowel sectorbrede inzichten op als verdiepende branche-inzichten met concrete praktijkvoorbeelden.

Lees het onderzoek

Download de infographic

Technologie moet ondersteunen

‘Als het systeem werkt zoals ik denk, dan ga ik erin mee. Maar als het tegenwerkt, kost het me dubbel zoveel tijd’, vertelt een zorgprofessional. Deze ervaringen zijn herkenbaar voor vele anderen in zorg en welzijn. Professionals uit verschillende branches benadrukken dat technologie ondersteunend moet zijn, niet leidend. De doorslaggevende factor is gebruiksvriendelijkheid: werkt een systeem logisch en intuïtief, dan is de bereidheid om het te gebruiken groot. Wordt het omslachtig of belemmert het het werk, dan kost het onnodig veel energie, wat leidt tot frustratie.

Technologie in de praktijk: verschillen tussen branches

Toch zijn er ook verschillen tussen branches in hun ervaring met technologie. Het onderzoek licht per branche uit wat goed werkt, waar knelpunten liggen en welke randvoorwaarden nodig zijn voor succes.

• In ziekenhuizen en universitair medische centra gaat het om snelle toegang tot informatie, koppelingen tussen systemen, en visuele ondersteuning bij zorg of operaties.
• In de verpleging en verzorging helpt technologie vooral om cliënten zelfstandiger te maken en om als zorgverlener overzicht te houden.
• In de gehandicaptenzorg is het belangrijk dat technologie voorspelbaar en vertrouwd is, aansluitend bij een vaste dagstructuur.
• In de geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg zijn professionals alert op het effect van technologie op het contact met cliënten. Beeldbellen of registreren voelt anders dan een echt gesprek.
• In het sociaal werk, bij wijkteams, wordt vaak met veel losse systemen naast elkaar gewerkt. Daar leeft sterk de wens om dingen te verbinden en eenvoudiger te maken.
• In de thuiszorg zijn bereikbaarheid en stabiele verbinding cruciaal om technologie effectief te gebruiken.
• In de huisartsenzorg en gezondheidscentra helpt technologie bij triage en afspraken, maar gegevensuitwisseling met ketenpartners blijft een aandachtspunt.
• In de kinderopvang worden oudercommunicatie-apps en digitale registraties gebruikt, met aandacht voor gebruiksgemak om werkdruk te voorkomen.

“Samenwerking en kennisuitwisseling tussen zorgorganisaties is cruciaal om technologie effectief toe te passen.”

Succes met technologie begint met mensen

Het onderzoek laat zien dat de sleutel tot succes niet ligt in de technologie zelf, maar in de manier waarop deze wordt ingevoerd, ondersteund en verbonden met de dagelijkse praktijk. Goed toegepast kan technologie de werkdruk verlagen en het werkplezier vergroten, maar bij gebrekkige implementatie of training leidt het juist tot extra druk. Actieve betrokkenheid van medewerkers én een doordachte implementatie, met tijd, uitleg en begeleiding, maken het verschil. Technologie werkt pas als mens, middel en methode op elkaar zijn afgestemd. Alleen dan wordt het een hulpmiddel, geen hindernis.

Praktisch handelingsperspectief: technologie écht laten landen op de werkvloer

De oproep uit de branches is duidelijk: maak technologie eenvoudig, begrijpelijk en écht ondersteunend. Wat betekent dat voor de praktijk? Het onderzoek biedt een aantal concrete handelingsperspectieven om technologie goed te laten landen op de werkvloer:

1. Begin klein, leer groot: start met één team, test, evalueer en schaal pas op als het werkt.
2. Investeer in ondersteuning: regel begeleiding, helpdesk en tijd voor oefening. Óók na de livegang.
3. Werk aan vertrouwen: geef teams eigenaarschap. Technologie werkt pas als mensen het willen én kunnen gebruiken.
4. Zorg voor randvoorwaarden: denk aan stabiele wifi, logische koppelingen en gebruikersvriendelijke interfaces.
5. Maak leren onderdeel van het werk: laat technologie geen extra taak zijn, maar iets wat in het werk mee ontwikkelt.

Door te investeren in digitale vaardigheden, stabiele systemen en tijd voor training kunnen sociale partners, werkgevers en professionals technologie laten werken als een stille kracht: een hulpmiddel dat ruimte schept voor menselijk contact, vakmanschap en duurzame inzetbaarheid.

Lees het onderzoek